గ్రంథాలయం

మరిన్ని కథలకోసం *www.grandhalayam.in* ని క్లిక్ చెయ్యండి బెంగళూరులోని బయ్యతరాయణಪುರలో 70 ఏళ్ల నారాయణప్ప అనే రిటైర్డ్ బస్సు కండక్టర్ ఉండేవాడు. అతని భార్య లక్ష్మి ఐదేళ్ల క్రితం మరణించింది. ఇద్దరు పిల్లలు — కొడుకు రమేష్ అమెరికాలో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్, కూతురు సుమా దుబాయ్‌లో నర్స్. నారాయణప్ప ఒంటరిగా జీవించేవాడు. నెలకు ₹18,000 పెన్షన్ వచ్చేది. అందులో ₹8,000 అద్దెకు, మిగిలిన ₹10,000 మందులు, ఆహారం, విద్యుత్ బిల్లులకు సరిపోయేది. ప్రతి ఆదివారం పిల్లలకు వీడియో కాల్ చేసేవాడు. "ఎలా ఉన్నావు నాన్న?" అని అడిగినా, వారి సమాధానం ఒక్కటే... "Busy Dad... తర్వాత మాట్లాడతాం." రెండేళ్లుగా నారాయణప్పకు కిడ్నీ సమస్య. వారానికి రెండుసార్లు డయాలసిస్ చేయించుకోవాలి. ఒక్కోసారి ₹2,000 ఖర్చు. నెలకు ₹16,000. ఒకరోజు డాక్టర్ చెప్పాడు: "నారాయణప్పగారు, కిడ్నీ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ చేస్తే బతికే అవకాశం ఉంది. ఖర్చు దాదాపు ₹10 లక్షలు." నారాయణప్ప నవ్వుతూ అన్నాడు: "డాక్టర్ గారు, నా కొడుకు నెలకు ₹5 లక్షలు సంపాదిస్తాడు. కానీ నాతో 5 నిమిషాలు మాట్లాడటానికి సమయం లేదు. ఇక నా కోసం ₹10 లక్షలు ఎక్కడ ఖర...

మరిన్ని కథలకోసం *www.grandhalayam.in* ని క్లిక్ చెయ్యండి ఖజురహో సమీపంలోని ఒక ప్రశాంతమైన గ్రామంలో, కుమ్మరి రాముడికి ఉన్న ఒకే ఒక్క గుర్తింపు—**'మట్టి'**. పదేళ్ల వయసు నుంచే అతని చేతులు జిగటమట్టికి ప్రాణం పోయడం మొదలుపెట్టాయి. అతను చేసిన కుండలు నీటిని చల్లబరిచాయి, ఇళ్లను వెలిగించాయి, సంప్రదాయాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లాయి. కానీ మెల్లగా… అంతా మారిపోయింది. ప్లాస్టిక్ రంగప్రవేశం చేసింది. చౌకైనది. పగిలిపోనిది. సౌకర్యవంతమైనది. రాముడి కుండల అమ్మకాలు వారానికి 200 నుండి కేవలం 15 కి పడిపోయాయి. ఆదాయం తగ్గింది. ఆత్మవిశ్వాసం దెబ్బతింది. చుట్టూ ఉన్నవాళ్ల గొంతులు పెద్దవయ్యాయి—“దీన్ని వదిలేయ్… నగరానికి వెళ్ళిపో.” ఆపై, కోలుకోలేని దెబ్బ తగిలింది. భారీ వర్షాల వల్ల అతని చిన్న వర్క్‌షాప్ ధ్వంసమైంది. కాల్చని కుండలన్నీ తిరిగి మట్టిలో కలిసిపోయాయి. నెలల తరబడి పడ్డ శ్రమ… కొన్ని గంటల్లోనే కొట్టుకుపోయింది. ఆ రోజు, రాముడు కుంగిపోలేదు. ఆలోచించాడు. అతను మట్టిని వదల్లేదు. దాని రూపాన్ని మార్చాడు. పెద్ద పెద్ద కుండలకు బదులుగా, అతను చిన్న చిన్న టెర్రకోట కళాఖండాలను తయారు చేయడం ప్రారంభించాడు—చిన్న ఖజురహో దేవాలయాలు, సు...

మరిన్ని కథలకోసం *www.grandhalayam.in* ని క్లిక్ చెయ్యండి ప్రేమానురాగాల పాఠం ఒక సాయంత్రం, ఒక తండ్రి ఎంతో ప్రశాంతంగా కూర్చుని దినపత్రిక చదువుకుంటున్నాడు. అప్పుడు వంటగదిలో నుంచి ఆయన భార్య గొంతు వినబడింది: "ఇంకెంత సేపు ఆ పేపర్ చదువుతారు? రండి, మీ ముద్దుల కూతురికి అన్నం తినిపించండి!" ఆయన నవ్వుతూ క్యాజువల్‌గా లోపలికి నడిచాడు. అక్కడ చిన్నారి సింధు కూర్చుని ఉంది... కళ్ల నిండా నీళ్లు... తనకు అస్సలు ఇష్టం లేని ఒక పెద్ద గిన్నెడు పెరుగు అన్నాన్ని వైపే నిస్సహాయంగా చూస్తోంది. తండ్రి ఆమె పక్కన మెల్లగా కూర్చున్నాడు. "సింధు బంగారం... నా సంతోషం కోసం... జస్ట్ కొన్ని చెంచాలు తింటావా?" ఆమె కొన్ని సెకన్ల పాటు ఆయన వైపు చూసి, మెల్లగా గుసగుసలాడింది: "నాన్నా... నేను ఈ గిన్నె మొత్తం ఖాళీ చేస్తే... నాకు ఒక ప్రామిస్ చేస్తారా?" తండ్రి నమ్మకంగా నవ్వాడు. "ఖచ్చితంగా." కానీ ప్రతి మధ్యతరగతి తండ్రిలాగే, ఆయన వెంటనే ప్రాక్టికల్‌గా ఆలోచించాడు. "కానీ ఎక్కువ ఖర్చయ్యే కోరికలు కోరకూడదు, సరేనా? కంప్యూటర్, సైకిల్, పెద్ద షాపింగ్ లాంటివి అడగకూడదు." ఆమె తల అడ్డంగా ఊపింది. "లేద...

మరిన్ని కథలకోసం *www.grandhalayam.in* ని క్లిక్ చెయ్యండి ఈ కథ మదురైలోని మీనాక్షి అమ్మన్ ఆలయ ఉత్తర ద్వారం వద్ద ప్రారంభమవుతుంది. దీని ప్రధాన పాత్ర - **పెరియసామి**. వయసు 60 ఏళ్లు. ప్రతిరోజూ ఉదయం 6 గంటలకే ఆయన గుడి ముందరి ద్వారం వద్ద కూర్చునేవాడు. ఆయన ముందు ఒక చిన్న పసుపు రంగు చతురస్రాకార గుడ్డ పరిచి ఉండేది. దానిపై — పెన్నులు, పెన్సిళ్లు, ఎరేజర్లు, కంపాసులు ఉండేవి. అదొక ఫుట్‌పాత్ దుకాణం. కానీ పెద్దగా వ్యాపారం సాగేది కాదు. పెరియసామికి ఒక నియమం ఉండేది. ఎవరైనా వచ్చి పెన్ అడిగినప్పుడల్లా, ఆయన మొదట ఇలా అడిగేవారు: "బిడ్డా... ఈరోజు నీకు పరీక్ష ఉందా?" ఒకవేళ సమాధానం ఇలా వస్తే: "అవును తాతా. ఈరోజు నాకు మ్యాథ్స్ ఎగ్జామ్ ఉంది. నా పెన్ మర్చిపోయాను." వెంటనే పెరియసామి ఒక మంచి పెన్ను తీసి, ఆ బిడ్డకు ఇస్తూ ఇలా అనేవాడు: "ఇదిగో, ఇది చాలా లక్కీ పెన్. వెళ్లి 100 మార్కులు సాధించుకో." "ఎంత తాతా?" "డబ్బులు తర్వాత ఇవ్వచ్చు కన్నా. మొదట వెళ్లి పరీక్ష రాయి. వచ్చి నీ మార్కులు ఎన్నో నాకు చెప్పు, ఆ తర్వాతే డబ్బులు ఇద్దువు గాని." ఆ పిల్లలు నవ్వుకుంటూ పరుగెత్తేవారు. వాళ్లు...

మరిన్ని కథలకోసం *www.grandhalayam.in* ని క్లిక్ చెయ్యండి చెన్నై సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషన్. సమయం ఉదయం మూడు గంటలు. అక్కడ ప్రయాణీకులంతా నిద్రలో ఉన్నారు. డెబ్భై ఎనిమిదేళ్ళ వృద్ధుడు. తెల్లటి ధోవతి, చొక్కాతో కూర్చున్నాడు. చేతిలో ఒక వెదురు బుట్ట. అందులో వేడి వేడి ఇడ్లీ ఉన్నాయి. ఆయన.., “ఇడ్లీ… వేడి ఇడ్లీ… ఒక రూపాయి… ఒక్క రూపాయి మాత్రమే…” అని పిలుస్తున్నాడు. కానీ, ఎవరూ కొనలేదు. ఒక రూపాయికి చాక్లెట్ తప్ప ఏదీ రాదు… మరి ఇడ్లీలా? చాలామంది నవ్వుతూ అతన్ని పిచ్చివాడని అనుకున్నారు. నా పేరు అరవింద్. నేను ఒక ఐటీ కంపెనీలో పని చేస్తున్నాను. నైట్ షిఫ్ట్ ముగించుకుని ఇంటికి వెళ్తున్నాను. ఆకలిగా ఉంది. కానీ స్టేషన్ స్టాళ్లలో ఇడ్లీ ప్లేట్ ₹40. ఆ వృద్ధుడిని గమనించాను. బుట్టలో దాదాపు 100 ఇడ్లీలు ఉన్నాయి. ఒక్క కస్టమర్ కూడా లేడు. ఆయన కళ్లలో తేమ కనిపించింది. నేను దగ్గరకు వెళ్లి అడిగాను: * “తాతయ్య… ఒక రూపాయికి ఇడ్లీ అమ్మితే నష్టమవదా?” ఆయన చిరునవ్వు నవ్వాడు. * “బాబూ… ఇది నష్టం కాదు. లాభం.” * “ఎలా తాతయ్య? బియ్యం ధర, గ్యాస్ ధర… ఒక్క ఇడ్లీకి కనీసం ₹5 ఖర్చవుతుంది కదా!” ఆయన బుట్ట మూసి నెమ్మదిగా చెప్పడం ప్రారంభించాడు… “1...

మరిన్ని కథలకోసం *www.grandhalayam.in* ని క్లిక్ చెయ్యండి 🍁 *నేను ఒక డెలివరీ బాయ్‌ని. ఎక్కువగా సాయంత్రం షిఫ్ట్‌లో పని చేస్తాను*. ఆ రోజు, రాత్రి 9 గంటల సమయంలో చివరి ఆర్డర్ తీసుకున్నాను. రెస్టారెంట్‌లో ప్యాకెట్ తీసుకుంటూ గమనించాను— చిన్న ఆర్డర్, కేవలం పల్చటి కిచిడీ, పెరుగు, రెండు అరటిపళ్లు. అడ్రస్ పాత బస్తీలో ఉంది. శిథిలమైన భవనం. మూడో అంతస్తు. నేను డోర్‌బెల్ నొక్కాను. ఒక వృద్ధురాలు తలుపు తీసింది. తెల్లటి జుట్టు, వణుకుతున్న చేతులు, కళ్లకు మందపు కళ్లద్దాలు. ఆమె ముఖంలో అలసట కనిపించినా, గొంతులో మాత్రం మాధుర్యం— "బాబూ, లోపల పెట్టు... చేతులు వణుకుతున్నాయి." నేను టేబుల్ మీద తిండి పెట్టి వెళ్లబోతుంటే ఆమె అడిగింది— "రెండు నిమిషాలు కూర్చుంటావా? ఒక్కదాన్నే తినాలంటే బాగోదు." వాచీ చూసుకున్నాను. నా షిఫ్ట్ అయిపోయింది. కొంచెం అలసిపోయాను. కానీ ఎందుకో కూర్చున్నాను. గదిలో నిశ్శబ్దం. గోడ మీద పాత గడియారం టిక్ టిక్ అంటూ తిరుగుతోంది. ఒక మూలన చిన్న దేవుడి పటం. ఎదురు గోడ మీద డజన్ల కొద్దీ ఫోటోలు. ఆమె ప్లేట్ తెరిచింది. మెల్లగా కిచిడీ తినడం మొద...

మరిన్ని కథలకోసం *www.grandhalayam.in* ని క్లిక్ చెయ్యండి త్యాగరాజు వారు జీవితంలో ఎన్నడూ ఉద్యోగం చేయలేదు. ఒకరి దగ్గరకు వెళ్ళి చేయి చాపలేదు. తెల్లవారి లేస్తే సంధ్యావందనం చేసుకోవడం, కావేరీ నది ఒడ్డుకు వెళ్ళడం, అక్కడి నుంచి వచ్చి భాగవత, రామాయణాలు, భగవద్గీతలు చదువు కోవడం. మధ్యాహ్నమయిన తరువాత కీర్తనలు చేసుకుంటూ ఉంఛవృత్తి చేసుకోవడం. అంటే.. తన వద్ద ఇంట్లో ఎంత మంది శిష్యులు సంగీతం నేర్చుకోవడానికి వచ్చారో వారి ఉదర పోషణకు సరిపడా పదార్థాల్ని సేకరించడానికి ఎన్ని ఇళ్ళ ముందుకు వెళ్ళి చేయి చాపవలసి వస్తే అన్ని ఇళ్ళ వద్దకు వెళ్ళి కీర్తనలు చేయడం. పెట్టిన వారూ ఒకటే, పెట్టని వారూ ఒకటే. పదార్థాలు సరిపడా సమకూరాయని అనిపించగానే తిరిగి వచ్చి భార్య కమల (పెద్దభార్య పార్వతి శరీరం విడిచి పెట్టిన తరువాత తల్లి బలవంతం మీద ఆమె చెల్లెలు కమలను చేసుకున్నారు. వారికి ఒకే సంతానం.. సీతామహాలక్ష్మి) వాటిని వండి సిద్ధం చేసేది. దానిని త్యాగరాజు గారు రామచంద్రమూర్తికి నివేదించి తాను, తన కుటుంబం, శిష్యులు స్వీకరించేవారు. చెట్టును ఆశ్రయిస్తే గోత్ర నామాలు అడగకుండా నీడ ఎలా ఇస్తుందో అలా ఆయన పాదాలను ఆశ్రయించిన ప్రతి వారికీ సంగీత విద్య...